UNDAS — Dalawang Tasa ng Kape

Isang araw ng pagdalaw. Isang buhay ng pag-alala.

Tuwing Undas, may kakaibang buhay ang mga sementeryo sa Pilipinas.

May mga pamilyang maagang dumarating, bitbit ang bulaklak, kandila, pagkain, at kung anu-ano pang gamit. May nagkukuwentuhan, may nagtatawanan, may tahimik na nagdarasal. May mga batang naglalaro habang ang matatanda ay nagbabalikan ng mga alaala.

Sa gitna ng lahat ng iyon, may isang matandang lalaki na dumadalaw sa puntod ng kanyang asawa.

May dala siyang bulaklak.

At dalawang tasa ng kape.

Isa para sa kanya. Isa para sa babaeng matagal nang wala, pero hindi kailanman nawala sa kanyang araw-araw.

Dalawang Tasa, Isang Kuwento

Hindi ito ang unang pagkakataong ginawa niya iyon.

Noong magkasama pa sila, bahagi ng kanilang umaga ang pagkakape. Siya ang madalas mahuli sa paggising. Ang asawa niya ang unang naghahanda, naghihintay, at kung minsan ay nagrereklamo dahil ang tagal niyang bumangon.

Mga simpleng sandali.

Walang engrandeng pangyayari. Walang espesyal na okasyon.

Dalawang taong nagkakape lang sa kusina.

Pero kapag nawala ang taong kasama mo sa mga ganoong sandali, doon mo minsan mas nararamdaman kung gaano kahalaga ang mga bagay na dati mong hindi gaanong pinapansin.

Kaya hanggang ngayon, dalawa pa rin ang tasa.

Kahit isa na lang ang nauubos.

Ang Mga Kuwentong Hindi Natatapos

Habang nakaupo sa tabi ng puntod, nagsisimula siyang magkuwento.

Tungkol sa bunso nilang may anak na rin.

Tungkol sa panganay na makulit pa rin.

Tungkol sa mga pagbabago sa pamilya, sa bahay, at sa mundong patuloy na umiikot kahit may isang taong hindi na kasama.

Kung may makarinig man sa kanya, baka isipin nilang kinakausap niya ang sarili niya.

Pero para sa kanya, hindi naman talaga tumigil ang kanilang pag-uusap.

Nagbago lang ang paraan.

Wala nang sumasagot. Wala nang nagtatanong kung kumain na ba siya. Wala nang boses na tatawag mula sa kabilang kuwarto.

Pero naroon pa rin ang mga kuwentong gusto niyang ibahagi.

At sa bawat kuwento, may bahagi ng asawa niyang muling nabubuhay sa kanyang alaala.

Isang Araw Lang ang Undas

Sa Pilipinas, ang Undas ay panahon ng pagdalaw at pag-alala.

Pero hindi naman sumusunod sa kalendaryo ang pangungulila.

Hindi kailangang Nobyembre para maalala ang taong mahal mo.

Minsan, sapat na ang amoy ng bagong timplang kape.

Isang bakanteng upuan.

Isang lumang kusina.

O isang ordinaryong umagang bigla mong naalala kung paano kayo dati.

May mga taong matagal nang nawala, pero nananatili sa maliliit na nakasanayan natin.

Sa mga bagay na patuloy nating ginagawa.

Sa mga kuwentong paulit-ulit nating ikinukuwento.

At sa mga sandaling hindi natin namamalayang naghihintay pa rin tayo.

Kung Saan Nagtatapos ang Isang Pagdalaw

Bago umuwi, nagpaalam ang matanda.

Tulad ng dati.

Sinabi niyang babalik siya.

At bago tuluyang umalis, napatingin siya sa tasang hindi nagalaw.

Malamig na ang kape.

Pero hindi iyon ang mahalaga.

Dahil sa loob ng ilang sandali, nakaupo na naman silang dalawa.

Nagkakape.

Nagkukuwentuhan.

Magkasama.

Kahit sa alaala na lamang.

At marahil, balang araw, sa isang lugar na wala nang pamamaalam, may dalawang tasang muling mauubos.


Tanong ni Moose 🫎

Kung may isang simpleng bagay na puwede mong gawin muli kasama ang isang taong nami-miss mo, ano iyon?

Hindi kailangang espesyal.

Minsan, sapat na ang isang tasa ng kape.